آیفون بخرم یا طلا؟ مقایسه واقعی قیمت ها در سال 1405

اگر مبلغی را پس‌انداز کرده‌اید و برای انتخاب میان خرید یک گوشی آیفون و تبدیل آن سرمایه به طلا تردید دارید، احتمالا تا به حال پاسخ‌های کلی و مشابهی را شنیده‌اید. پاسخ‌هایی که عموما بر سرمایه‌ای بودن طلا و مصرفی بودن گوشی هوشمند تاکید دارند. این ادعا در نگاه اول کاملا منطقی به نظر می‌رسد، اما تفاوت ریالی و دقیق این دو تصمیم را برای شما روشن نمی‌کند.

به طور کلی پولی که در مهر ۱۴۰۰ یک آیفون ۱۳ می‌خرید، اگر به طلا تبدیل شده بود، امروز حدود ۴۰۶ میلیون تومان ارزش داشت در حالی که همان گوشی امروز حدود ۹۹ میلیون تومان فروش می‌رود.

اگر سال گذشته به جای آیفون طلا خریده بودیم، امروز چقدر سرمایه داشتیم؟

با یک بررسی ساده مشخص می‌شود که خریدار طلا حدود ۵۵ میلیون تومان سود بیشتری کسب کرده است. برای درک بهتر این موضوع باید قیمت‌ها را در فروردین ۱۴۰۴ مرور کنیم. براساس گزارش‌های منتشر شده از سوی وب‌سایت فرارو در آن مقطع زمانی، آیفون ۱۳ نسخه ۱۲۸ گیگابایت در بازار ایران حدود ۵۸ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان معامله می‌شد و هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز قیمتی نزدیک به هفت میلیون تومان داشت. بنابراین فرد می‌توانست با همان مبلغ، رقمی معادل ۸.۴۲ گرم طلای آب‌شده خریداری کند.

 

امروز و در تاریخ ۳۰ تیر ۱۴۰۵، قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار به ۱۸ میلیون و ۳۵۱ هزار تومان رسیده و ارزش آن ۸.۴۲ گرم طلا اکنون حدود ۱۵۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان برآورد می‌شود. در همین بازه زمانی، ارزش فروش همان آیفون ۱۳ که اکنون کارکرده و اکتیو محسوب می‌شود، بر اساس گزارش خبرگزاری ایمنا به حدود ۹۹ میلیون تومان کاهش یافته است.

اختلاف این دو تصمیم مالی به ۵۵ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان می‌رسد. البته باید در نظر داشت که خریدار گوشی در این پانزده ماه از دستگاه خود استفاده کرده و از خدمات آن بهره‌مند شده است و خریدار طلا چنین امکانی را در اختیار نداشته است. با این حال، اگر بازه زمانی این مقایسه را طولانی‌تر کنیم، فاصله این دو عدد به شکل چشمگیری افزایش می‌یابد.

اگر این سرمایه‌گذاری را پنج سال پیش انجام می‌دادیم چه نتیجه‌ای به دست می‌آمد؟

با طولانی‌تر شدن زمان بررسی، فاصله مالی این دو تصمیم از ۵۵ میلیون تومان به بیش از ۳۰۷ میلیون تومان افزایش می‌یابد. دلیل ثبت این عدد بزرگ در بررسی ما کاملاً مشخص و منطقی است. آیفون ۱۳ در مهر ۱۴۰۰ وارد بازار ایران شد و فرارو در گزارشی از روزهای عرضه، قیمت آن را در دیجی‌کالا حدود ۲۸ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان اعلام کرد. در پاییز همان سال، قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان بود. با قرار دادن این دو عدد در کنار یکدیگر متوجه می‌شویم که ارزش آن گوشی در روزهای نخست عرضه، معادل ۲۲.۱۵ گرم طلای ۱۸ عیار بوده است.

امروز ارزش ۲۲.۱۵ گرم طلا به حدود ۴۰۶ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسیده است، در حالی که ارزش بازفروش همان گوشی هوشمند در بهترین حالت از ۹۹ میلیون تومان فراتر نمی‌رود. برای اینکه مسیر این افت ارزش را دقیق‌تر بررسی کنیم، وضعیت پنج‌ساله را در جدول زیر تدوین کرده‌ایم:

یک آیفون ۱۳ از روز عرضه تا به امروز، نزدیک به ۷۶ درصد از ارزش خود را بر مبنای واحد طلا از دست داده است. بررسی تورم رسمی نیز این نتیجه را تایید می‌کند. طبق آمار مرکز آمار ایران و برآوردهای پایگاه اکوایران، با توجه به افزایش حدوداً شش برابری سطح عمومی قیمت‌ها در این پنج سال، طلا حدود ۱۳۷ درصد بازدهی حقیقی به ثبت رسانده و آیفون ۱۳ حدود ۴۲ درصد از تورم عقب مانده است.

چرا قیمت گوشی نو در بازار بالا می‌رود اما گوشی فعلی من ارزان می‌شود؟

تفاوت ماهیت گوشی نو و کارکرده مهم‌ترین دلیل این اختلاف قیمت محسوب می‌شود و نادیده گرفتن آن منشا سوءتفاهم‌های بسیاری در این زمینه است. قیمت نوی آیفون ۱۳ در فروردین ۱۴۰۴ معادل ۸.۴۲ گرم طلا بود و امروز نیز ارزشی معادل ۸.۱۷ گرم طلا دارد. این موضوع نشان می‌دهد که قیمت مدل آکبند تقریبا همگام با طلا حرکت کرده و ارزش خود را حفظ کرده است. اما دستگاهی که مورد استفاده قرار گرفته، در همین مدت با افت ارزش مواجه شده و معادل ۵.۳۹ گرم طلا قیمت‌گذاری می‌شود.

این جدایی قیمتی به تفاوت دستگاه اکتیو و نات‌اکتیو در بازار موبایل ایران مربوط می‌شود. بر اساس گزارش‌های ترنجی و ایمنا، در تیر ۱۴۰۵ اختلاف قیمت آیفون ۱۳ نات‌اکتیو و اکتیو به حدود ۵۰ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان رسید. این اختلاف که حدود ۳۴ درصد از قیمت گوشی نو را شامل می‌شود، نقشی مشابه اجرت ساخت در بازار طلا ایفا می‌کند. به این معنا که این مبلغ در لحظه مصرف از بین می‌رود و هنگام فروش مجدد هرگز به خریدار بازنمی‌گردد.

در همان لحظه نخست خرید آیفون یا طلا، دقیقا چقدر از سرمایه ما از بین می‌رود؟

هر فرد بسته به نوع کالایی که برای خرید انتخاب می‌کند، در همان لحظه نخست بین یک تا سی و چهار درصد از سرمایه خود را از دست می‌دهد. این مسئله یکی از مهم‌ترین متغیرها در تصمیم‌گیری‌های مالی به شمار می‌رود. در بازار طلا، این افت سرمایه از ساختار فاکتور خرید و هزینه‌های جانبی آن نشات می‌گیرد. خریدار زیورآلات علاوه بر بهای اصلی طلا، باید مبالغی را برای اجرت ساخت، سود فروشنده و مالیات بر ارزش افزوده پرداخت کند. اما هنگام فروش، طلافروشان تنها بهای طلای خام را به مشتری پرداخت می‌کنند و تمامی هزینه‌های جانبی از بین می‌رود.

برای درک بهتر این موضوع، فاکتور یک دستبند طلا 10 گرمی را بر اساس نرخ روز بررسی کرده‌ایم:

این جدول نشان می‌دهد که هنگام فروش تنها پول اصل طلا برمی‌گردد و فاصله‌ی اجرت هفت درصد تا بیست و پنج درصد، در عمل به اختلاف چشمگیری در ضرر لحظه‌ای تبدیل می‌شود. بررسی سایر گزینه‌ها نیز نشان می‌دهد که طلای آب‌شده و شمش کمترین هزینه ورود را به خود اختصاص می‌دهند. سکه امامی با احتساب حباب قیمتی فعلی که طبق داده‌های TGJU حدود ۳.۹ درصد است در رتبه بعدی قرار می‌گیرد. زیورآلات طلا بین ۱۳.۷ تا ۲۷.۱ درصد هزینه پنهان دارند و در نهایت، گوشی آیفون با اختلاف ۳۴ درصدی میان نسخه پلمپ و کارکرده، بیشترین ضرر لحظه‌ای را به ثبت می‌رساند.

اگر گوشی ابزار کار ماست و واقعا به آن نیاز داریم، طلا بفروشم آیفون بخرم؟

چنانچه گوشی هوشمند ابزار اصلی کار و منبع درآمد شما محسوب می‌شود، محاسبات این مقاله به صورت مستقیم برای شما کاربرد نخواهد داشت. تمام بررسی‌های انجام شده در این مطلب تنها با هدف سنجش ارزش بازفروش کالا تدوین شده‌اند و ارزش استفاده و کارایی دستگاه را در نظر نمی‌گیرند. نادیده گرفتن این تفاوت ساختاری می‌تواند مقایسه را از اساس بی‌معنا کند.

طلا یک دارایی محسوب می‌شود و در طول دوره نگهداری هیچ خدمتی به مالک خود ارائه نمی‌دهد، بلکه تنها ارزش آن در طول زمان دستخوش تغییر می‌شود. اما گوشی هوشمند یک کالای مصرفی با قابلیت استهلاک است که امکان ارتباط و حتی درآمدزایی را فراهم می‌کند. بنابراین برای افرادی مانند تولیدکنندگان محتوا و عکاسان، خرید آیفون یک سرمایه و نه یک کالای مصرفی صرف به حساب می‌آید. مقایسه مالی این دو مورد تنها برای افرادی منطقی است که گوشی فعلی آن‌ها سالم بوده و صرفاً به دنبال ارتقای مدل دستگاه خود هستند.

اگر تصمیم به سرمایه‌گذاری داریم، دقیقا کدام نوع طلا را باید بخریم؟

پاسخ به پرسش طلا بخرم یا آیفون، تازه شروع ماجراست. چالش بزرگ‌تر و حساس‌تر این است که وقتی تصمیمتان برای ورود به بازار طلا قطعی شد، دقیقا سراغ کدام گزینه بروید؟ در بازار ایران، طلا یک موجودیت واحد نیست و گزینه‌های مختلفی از طلای خام تا سکه‌های مختلف و زیورآلات پرکار وجود دارند که هرکدام رفتار قیمتی، حباب و هزینه‌های ورودی متفاوتی دارند. انتخاب اشتباه در این مرحله می‌تواند سودی را که انتظار دارید، به شدت کاهش دهد.

همان‌طور که در متن مقاله اشاره شد، داده‌های پایگاه TGJU نشان می‌دهد که در بازه یک‌ساله تیر ۱۴۰۴ تا تیر ۱۴۰۵، بازدهی طلای ۱۸ عیار حدود ۳۷ واحد درصد بیشتر از سکه امامی بوده است. این تفاوت معنادار، صرفا به دلیل قیمت طلا نیست، بلکه به متغیری به نام حباب و هزینه‌های پنهان خرید برمی‌گردد.

آیا می‌توانیم همزمان هم گوشی دلخواه را داشته باشیم و هم روی طلا سرمایه‌گذاری کنیم؟

خرید همزمان هر دو مورد کاملا امکان‌پذیر است و کلید این راهکار در همان اختلاف ۳۴ درصدی پنهان شده است. فرد می‌تواند به جای پرداخت هزینه کامل برای یک دستگاه نات‌اکتیو، نسخه اکتیو و دسته دوم همان مدل را خریداری کند. با این تصمیم، مبلغی معادل اختلاف قیمت این دو نسخه برای خریدار آزاد می‌شود. این مبلغ در تیر ۱۴۰۵ معادل حدود ۵۰ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان بود که ارزش آن با حدود ۲.۷۷ گرم طلای آب‌شده برابری می‌کرد.

با اجرای این روش، فرد علاوه بر در اختیار داشتن گوشی مورد نظر خود، نزدیک به سه گرم طلا نیز پس‌انداز می‌کند. البته باید توجه داشت که خرید دستگاه کارکرده نیازمند بررسی دقیق سلامت باتری، وضعیت رجیستری و اصالت قطعات است و بی‌دقتی در آن می‌تواند تمام این صرفه‌جویی مالی را از بین ببرد.

آیا سرمایه‌گذاری روی طلا هم می‌تواند با ضرر همراه باشد؟

این سرمایه‌گذاری نیز قطعا بدون ریسک نیست و نمونه‌های آن به وفور در بازار دیده می‌شود. حباب سکه امامی در ماه‌های اخیر حدود ۴۱ درصد کاهش یافته است و کسی که سکه را در زمان حباب بالا خریداری کرده باشد، حتی بدون کاهش قیمت جهانی طلا نیز با ضرر مواجه می‌شود. این ریسک منحصراً به سکه مربوط می‌شود و در بازار طلای آب‌شده وجود ندارد.

علاوه بر این، رفتار بازار همیشه قابل پیش‌بینی نیست. طبق گزارش‌های پایگاه اقتصادنیوز، در روزهای پایانی سال ۱۴۰۴ و برخلاف روال معمول که تقاضا افزایش می‌یابد، قیمت طلا و سکه امامی با ریزش مواجه شد. قیمت طلا در ایران همزمان به نرخ اونس جهانی و قیمت دلار وابسته است و تغییر هر یک از این عوامل مستقیماً روی سرمایه شما تاثیر می‌گذارد. همچنین باید در نظر داشت که بازه بررسی شده در این مقاله یک دوره رشد استثنایی برای طلا بوده است و بازده گذشته هیچ تضمینی برای موفقیت آینده محسوب نمی‌شود.

هنگام فروش هر یک از این دارایی‌ها چند درصد از دست می دهیم؟

روند فروش برای این دو دارایی کاملا متفاوت است. در فروش زیورآلات، همان‌طور که در بررسی فاکتور مشاهده کردیم، اجرت ساخت، سود فروشنده و مالیات ارزش افزوده حدود 30 درصد بازنمی‌گردند. این بدان معناست که درصد قابل توجهی از سرمایه در همان لحظه خرید از دست رفته و در زمان فروش قابل بازیابی نیست. با این وجود، بازار طلا از یک مزیت ساختاری مهم یعنی تعیین نرخ روزانه مصوب از سوی اتحادیه طلا و جواهر تهران بهره می‌برد که خریدار و فروشنده هر دو می‌توانند به آن استناد کنند.

برای گوشی‌های آیفون چنین مرجع رسمی قیمت‌گذاری وجود ندارد. تمامی ارقام ارائه شده بر اساس گزارش‌های رسانه‌ها از بازار آزاد جمع‌آوری شده‌اند. این پراکندگی قیمت باعث می‌شود که در هنگام فروش گوشی، مبلغ پیشنهادی بیشتر به نظر شخصی خریدار وابسته باشد تا یک نرخ مصوب، و این مسئله ارزش بازفروش آیفون را نسبت به طلا غیرقابل پیش‌بینی‌تر می‌کند.

جمع‌بندی نهایی: بالاخره آیفون بخریم یا طلا؟

با بررسی تمامی داده‌ها می‌توان نتیجه گرفت که انتخاب اصلی افراد نباید صرفا بین آیفون و طلا باشد، بلکه تشخیص نوع درست سرمایه‌گذاری و درک نیاز واقعی اهمیت بیشتری دارد. افرادی که زیورآلات پرکار را به جای گوشی انتخاب می‌کنند، ممکن است در همان لحظه خرید بخش قابل توجهی از سرمایه خود را به دلیل پرداخت اجرت از دست بدهند و متوجه این ضرر نشوند.

از سوی دیگر، کسانی که گوشی ابزار کار آن‌هاست و به دلیل این محاسبات از خرید منصرف می‌شوند، در واقع یک ابزار درآمدزا را با یک دارایی راکد اشتباه گرفته‌اند. داده‌های پنج سال گذشته برتری طلا در برابر تورم و جاماندن آیفون را تایید می‌کنند، اما هیچ تضمینی برای تکرار دقیق این الگو در سال‌های آینده وجود ندارد.

سوالات متداول شما

با ۱۰۰ میلیون تومان چند گرم طلا می‌شود خرید؟

به نرخ ۳۰ تیر ۱۴۰۵ که هر گرم طلای ۱۸ عیار ۱۸ میلیون و ۳۵۱ هزار تومان بود، این مبلغ حدود ۵.۴۵ گرم طلای آب‌شده خریداری می‌کند. برای زیورآلات این عدد کمتر می‌شود، زیرا اجرت ساخت، سود فروشنده و مالیات به فاکتور اضافه می‌شوند و بین سیزده تا بیست و هفت درصد از مبلغ را کسر می‌کنند.

مالیات خرید طلا روی چه بخشی از فاکتور اعمال می‌شود؟

مالیات بر ارزش افزوده ده درصد است و منحصراً روی اجرت ساخت و سود فروشنده محاسبه می‌شود. اصل طلا از این مالیات معاف است و محاسبه مالیات بر کل مبلغ فاکتور تخلف محسوب می‌شود.

اجرت ساخت چند درصد است و آیا قابل چانه‌زنی است؟

اجرت ساخت از پنج تا بالای بیست درصد متغیر است و برخلاف مالیات که نرخ ثابت قانونی دارد، کاملاً قابل مذاکره است. تفاوت اجرت هفت درصدی تا بیست و پنج درصدی به اختلاف بیش از سیزده واحد درصدی در ضرر لحظه‌ای تبدیل می‌شود.

حباب سکه یعنی چه و الان چقدر است؟

حباب به معنای فاصله قیمت سکه با ارزش طلای داخل آن است. طبق داده‌های پایگاه TGJU، حباب سکه امامی در حال حاضر نزدیک به ۳.۹ درصد قیمت سکه است و این رقم طی سه ماه گذشته حدود ۴۱ درصد کاهش یافته است.

آیفون اکتیو بخرم یا نات‌اکتیو؟

آیفون ۱۳ در تیر ۱۴۰۵ در حالت نات‌اکتیو حدود ۱۴۹.۹ میلیون و در حالت اکتیو ۹۹ میلیون تومان قیمت داشت که تفاوتی نزدیک به ۳۴ درصد را نشان می‌دهد. با انتخاب نسخه اکتیو می‌توانید این مبلغ را ذخیره کنید، اما باید سلامت باتری و اصالت قطعات را با دقت بررسی نمایید.

آیا این مقاله توصیه‌ سرمایه‌گذاری محسوب می‌شود؟

خیر. آنچه در این مقاله ارائه شده صرفاً تحلیل داده‌های منتشرشده است و توصیه مالی به شمار نمی‌آید. تصمیم نهایی خرید به شرایط شخصی، افق زمانی و میزان ریسک‌پذیری هر فرد بستگی دارد.

مقالات مرتبط دیگر:

• بهترین طلا برای سرمایه گذاری
• سرمایه گذاری در طلا با پول کم