وبلاگ
محصولات
- منتشر شده در
- مقاله
- آخرین به روزرسانی در 3 اردیبهشت 1405
طلای خالص 24 عیار سیاه نمی شود، اما بیشتر طلاهای بازار ۱۸ و ۱۴ عیار بهدلیل داشتن فلزات دیگر ممکن است تیره شوند. علت اصلی این اتفاق، وجود فلزاتی مثل مس و نقره در آلیاژ طلاست که در تماس با هوا، رطوبت یا عرق بدن واکنش داده و باعث ایجاد لایهای تیره روی طلا میشوند.
علت های اصلی سیاه شدن طلا چیست؟
| علت | توضیح کوتاه |
|---|---|
| آب و مواد شوینده | باعث کدر شدن سطح و تسریع واکنش فلزات آلیاژی میشود |
| عرق بدن | نمک و ترکیبات بدن با فلزات طلا واکنش داده و لکه تیره ایجاد میکند |
| عطر و لوازم آرایشی | مواد شیمیایی باعث اکسید شدن و تغییر رنگ سطح میشوند |
| رطوبت و آلودگی هوا | فرآیند اکسید شدن را سریعتر میکند |
| گرما و حرارت | سرعت واکنشهای سطحی فلزات آلیاژی را افزایش میدهد |
- تماس با آب و مواد شوینده: مواد شیمیایی قوی مانند پودر و مایع شوینده و حتی کلر موجود در آب شهری میتوانند به مرور سطح طلای آلیاژی را کدر کنند. این تأثیر در نقاطی که طلا مرتباً با پوست و عرق در تماس است مثل زیر انگشتر یا پشت گردنبند بیشتر دیده میشود.
- عرق بدن: تعریق حاوی نمک و اسیدهای ضعیف مانند اوریک، اوره و آمونیاک است. نمک موجود در عرق با فلزات موجود در آلیاژ طلا بهویژه مس واکنش شیمیایی میدهد و ترکیبات تیرهای ایجاد میکند که روی طلا اثر سیاه یا سبز بر جای میگذارد. این پدیده مخصوصاً در طلاهای عیار پایینتر (۱۴ و ۱۸ عیار) شایعتر است.
- مواد آرایشی و عطر: عطرها، ادکلنها و لوازم آرایشی حاوی مواد شیمیایی هستند که در برخورد طولانیمدت با فلزات آلیاژی طلا موجب اکسید شدن و تیرگی آنها میشوند. به همین دلیل بهتر است قبل از استفاده از عطر و کرم، زیورآلات خود را از بدن جدا کنید.
- رطوبت و آلودگی هوا: محیطهای بسیار مرطوب یا آلوده، روند اکسید شدن فلزات موجود در طلا را سرعت میدهند و باعث تیرگی سریعتر آن میشوند.
- گرما و حرارت: قرار گرفتن طولانیمدت طلا در معرض دمای بالا میتواند واکنش فلزات آلیاژی با اکسیژن هوا را افزایش دهد و سطح طلا را تیرهتر کند.
نقش آلیاژها در تغییر رنگ طلا
طلای زیورآلات معمولاً کمتر از ۲۴ عیار است، چون طلای خالص بسیار نرم است و برای افزایش استحکام، آن را با فلزاتی مثل مس و نقره ترکیب میکنند. برای مثال، طلای ۱۸ عیار حدود ۷۵٪ طلا دارد، اما طلای ۱۴ عیار فقط ۵۸.۵٪ طلاست. همین فلزات اضافه در تماس با هوا، رطوبت و عرق بدن دچار اکسید شدن میشوند و باعث تیرگی سطح طلا میگردند.
فلزاتی مثل مس سریعتر اکسید میشوند و ترکیبات تیره ایجاد میکنند، در حالی که نقره در تماس با گوگرد موجود در هوا تغییر رنگ میدهد. پس هرچه عیار طلا پایینتر باشد، احتمال و سرعت تیره شدن آن بیشتر است. به همین دلیل، طلاهای ۱۴ عیار زودتر از ۱۸ یا ۲۲ عیار تغییر رنگ میدهند، اما طلای ۲۴ عیار تقریباً دچار تیرگی نمیشود.
مقاله پیشنهادی دیگر: علت سبز شدن پوست با طلا
تاثیر پوست بدن و تعریق روی طلا
پوست برخی افراد اسیدی تر است و pH پایینتری دارد و تعریق آنها حاوی نمک و مواد معدنی بیشتری است. عرق بدن معمولاً شامل ترکیباتی مثل سدیم، اوره و مقدار کمی آمونیاک است که میتوانند با فلزات موجود در آلیاژ طلا واکنش دهند.وقتی این مواد با فلزاتی مثل مس یا نیکل تماس پیدا میکنند، واکنشهای شیمیایی مانند اکسیداسیون یا تشکیل ترکیبات تیره (مثل سولفیدها) رخ میدهد و باعث میشود سطح طلا کدر، سبز یا حتی متمایل به سیاه شود.
این اتفاق معمولا در نواحی ای که تماس بیشتری با پوست دارند مثل داخل انگشتر طلا زنانه یا پشت گردنبند طلا زنانه بیشتر دیده میشود. نکته مهم این است که این نوع تغییر رنگ معمولاً به خود طلا مربوط نیست، بلکه به فلزات موجود در آلیاژ آن برمیگردد و در اغلب موارد بیخطر است. با تمیزکاری ساده و منظم، این تیرگی بهراحتی برطرف میشود.
آیا سیاه شدن طلا نشانه تقلبی بودن آن است؟
سیاه شدن لزوماً به معنای تقلبی بودن طلا نیست. حتی طلای اصل هم بهدلیل وجود فلزات دیگر در آلیاژ ممکن است به مرور تیره شود.در واقع بیشتر طلاهای موجود در بازار مثل ۱۸ و ۱۴ عیار، کاملاً طبیعی است که در شرایطی مانند تماس با عرق، مواد شوینده یا رطوبت، تغییر رنگ جزئی داشته باشند. این موضوع بیشتر به کیفیت آلیاژ و شرایط استفاده مربوط است، نه اصل یا بدل بودن طلا. البته اگر تغییر رنگ خیلی سریع، شدید یا همراه با پوستهپوسته شدن باشد، ممکن است نشاندهنده آبکاری ضعیف یا حتی غیرطلا بودن قطعه باشد، در این صورت بهتر است آن را بررسی کنید.
روشهای تمیز کردن طلای سیاه شده
در ادامه، چند روش ساده و کاربردی برای برگرداندن درخشندگی طلا بدون آسیب آوردن به آن را میخوانیم:
- جوش شیرین: یک ظرف را با فویل آلومینیومی بپوشانید و طلا را داخل آن قرار دهید. مقداری جوش شیرین روی آن بریزید و آب داغ اضافه کنید. این ترکیب باعث واکنش ملایمی میشود که لایههای تیره را جدا کرده و پس از آبکشی و خشک کردن، طلا شفافتر میشود.
- محلول آمونیاک رقیق: مقدار کمی آمونیاک را با آب و چند قطره مایع ظرفشویی ترکیب کنید. طلا را برای مدت کوتاه در این محلول قرار دهید و سپس با یک مسواک نرم بهآرامی تمیز کنید. در پایان، حتماً آن را کامل آبکشی کنید.
- آب گرم و مایع ظرفشویی: یکی از امنترین روشهاست. طلا را چند دقیقه در آب گرم و مایع ظرفشویی قرار دهید، سپس با مسواک نرم تمیز کرده و آبکشی کنید تا براق شود.
مقاله مرتبط: تمیز و براق کردن طلا در خانه
چگونه از سیاه شدن طلا جلوگیری کنیم؟
- دوری از مواد شوینده و شیمیایی: هنگام شستوشو یا استفاده از مواد شیمیایی، طلا را از بدن خارج کنید تا واکنشهای شیمیایی کاهش یابد.
- جلوگیری از تعریق زیاد: در زمان ورزش یا فعالیت سنگین، بهتر است زیورآلات طلا را درآورید، چون عرق بدن باعث تیرگی فلزات آلیاژی میشود.
- نگهداری در جای خشک: طلا را در محیط خشک و دور از رطوبت نگهداری کنید تا روند اکسید شدن کندتر شود.
- تمیز کردن با پارچه نرم: بعد از هر بار استفاده، سطح طلا را با یک دستمال نرم پاک کنید تا چربی و آلودگی روی آن باقی نماند.
سوالات متداول
آیا طلای خالص سیاه میشود؟
خیر، طلای خالص واکنش شیمیایی خاصی با محیط ندارد و تغییر رنگ معمولاً فقط در طلاهای آلیاژی دیده میشود.
بهترین روش تمیز کردن طلا سیاه چیست؟
استفاده از آب گرم و مقدار کمی مایع ظرفشویی ملایم، یکی از امنترین و سادهترین روشها برای تمیز کردن روزمره طلاست.
آیا عرق باعث تیرگی طلا میشود؟
بله، ترکیبات موجود در عرق بدن با فلزات آلیاژی واکنش میدهند و میتوانند باعث ایجاد لکه و تیرگی شوند.
آیا سیاه شدن طلا نشانه بدل بودن است؟
خیر، این موضوع معمولاً به وجود فلزات دیگر در آلیاژ طلا مربوط میشود و لزوماً به معنای تقلبی بودن آن نیست.
