وبلاگ
محصولات
- منتشر شده در
- مقاله
- آخرین به روزرسانی در 1 شهریور 1405
آیا طلا سیاه می شود؟ طلای خالص و ۲۴ عیار سیاه نمی شود، چون در برابر خوردگی و واکنش های شیمیایی مقاومت بسیار بالایی دارد. اما بیشتر طلاهای بازار که ۱۸ یا ۱۴ عیار هستند، خالص نیستند و برای استحکام با فلزاتی مثل مس و نقره ترکیب می شوند. همین فلزات همراه هستند که ممکن است در اثر تماس با مواد شیمیایی، تعریق، رطوبت یا حرارت واکنش دهند و باعث تیره یا سیاه شدن سطح طلا شوند. پس اگر طلای شما سیاه شده، لزوما تقلبی نیست؛ این اتفاق به دلیل همان فلزات آلیاژ رخ می دهد و در ادامه دقیقا علت ها و راه های جلوگیری را توضیح می دهیم.
علت های اصلی سیاه شدن طلا چیست؟
| علت | توضیح کوتاه |
|---|---|
| آب و مواد شوینده | باعث کدر شدن سطح و تسریع واکنش فلزات آلیاژی میشود |
| عرق بدن | نمک و ترکیبات بدن با فلزات طلا واکنش داده و لکه تیره ایجاد میکند |
| عطر و لوازم آرایشی | مواد شیمیایی باعث اکسید شدن و تغییر رنگ سطح میشوند |
| رطوبت و آلودگی هوا | فرآیند اکسید شدن را سریعتر میکند |
| گرما و حرارت | سرعت واکنشهای سطحی فلزات آلیاژی را افزایش میدهد |
- تماس با آب و مواد شوینده: مواد شیمیایی قوی مانند پودر و مایع شوینده و حتی کلر موجود در آب شهری میتوانند به مرور سطح طلای آلیاژی را کدر کنند. این تأثیر در نقاطی که طلا مرتباً با پوست و عرق در تماس است مثل زیر انگشتر یا پشت گردنبند بیشتر دیده میشود.
- عرق بدن: تعریق حاوی نمک و اسیدهای ضعیف مانند اوریک، اوره و آمونیاک است. نمک موجود در عرق با فلزات موجود در آلیاژ طلا بهویژه مس واکنش شیمیایی میدهد و ترکیبات تیرهای ایجاد میکند که روی طلا اثر سیاه یا سبز بر جای میگذارد. این پدیده مخصوصاً در طلاهای عیار پایینتر (۱۴ و ۱۸ عیار) شایعتر است.
- مواد آرایشی و عطر: عطرها، ادکلنها و لوازم آرایشی حاوی مواد شیمیایی هستند که در برخورد طولانیمدت با فلزات آلیاژی طلا موجب اکسید شدن و تیرگی آنها میشوند. به همین دلیل بهتر است قبل از استفاده از عطر و کرم، زیورآلات خود را از بدن جدا کنید.
- رطوبت و آلودگی هوا: محیطهای بسیار مرطوب یا آلوده، روند اکسید شدن فلزات موجود در طلا را سرعت میدهند و باعث تیرگی سریعتر آن میشوند.
- گرما و حرارت: قرار گرفتن طولانیمدت طلا در معرض دمای بالا میتواند واکنش فلزات آلیاژی با اکسیژن هوا را افزایش دهد و سطح طلا را تیرهتر کند.
نقش آلیاژها در تغییر رنگ طلا
طلای زیورآلات معمولاً کمتر از ۲۴ عیار است، چون طلای خالص بسیار نرم است و برای افزایش استحکام، آن را با فلزاتی مثل مس و نقره ترکیب میکنند. برای مثال، طلای ۱۸ عیار حدود ۷۵٪ طلا دارد، اما طلای ۱۴ عیار فقط ۵۸.۵٪ طلاست. همین فلزات اضافه در تماس با هوا، رطوبت و عرق بدن دچار اکسید شدن میشوند و باعث تیرگی سطح طلا میگردند.
فلزاتی مثل مس سریعتر اکسید میشوند و ترکیبات تیره ایجاد میکنند، در حالی که نقره در تماس با گوگرد موجود در هوا تغییر رنگ میدهد. پس هرچه عیار طلا پایینتر باشد، احتمال و سرعت تیره شدن آن بیشتر است. به همین دلیل، طلاهای ۱۴ عیار زودتر از ۱۸ یا ۲۲ عیار تغییر رنگ میدهند، اما طلای ۲۴ عیار تقریباً دچار تیرگی نمیشود.
مقاله پیشنهادی دیگر: علت سبز شدن پوست با طلا
تاثیر پوست بدن و تعریق روی طلا
پوست برخی افراد اسیدی تر است و pH پایینتری دارد و تعریق آنها حاوی نمک و مواد معدنی بیشتری است. عرق بدن معمولاً شامل ترکیباتی مثل سدیم، اوره و مقدار کمی آمونیاک است که میتوانند با فلزات موجود در آلیاژ طلا واکنش دهند.وقتی این مواد با فلزاتی مثل مس یا نیکل تماس پیدا میکنند، واکنشهای شیمیایی مانند اکسیداسیون یا تشکیل ترکیبات تیره (مثل سولفیدها) رخ میدهد و باعث میشود سطح طلا کدر، سبز یا حتی متمایل به سیاه شود.
این اتفاق معمولا در نواحی ای که تماس بیشتری با پوست دارند مثل داخل انگشتر طلا زنانه یا پشت گردنبند طلا زنانه بیشتر دیده میشود. نکته مهم این است که این نوع تغییر رنگ معمولاً به خود طلا مربوط نیست، بلکه به فلزات موجود در آلیاژ آن برمیگردد و در اغلب موارد بیخطر است. با تمیزکاری ساده و منظم، این تیرگی بهراحتی برطرف میشود.
آیا سیاه شدن طلا نشانه تقلبی بودن آن است؟
سیاه شدن لزوماً به معنای تقلبی بودن طلا نیست. حتی طلای اصل هم بهدلیل وجود فلزات دیگر در آلیاژ ممکن است به مرور تیره شود.در واقع بیشتر طلاهای موجود در بازار مثل ۱۸ و ۱۴ عیار، کاملاً طبیعی است که در شرایطی مانند تماس با عرق، مواد شوینده یا رطوبت، تغییر رنگ جزئی داشته باشند. این موضوع بیشتر به کیفیت آلیاژ و شرایط استفاده مربوط است، نه اصل یا بدل بودن طلا. البته اگر تغییر رنگ خیلی سریع، شدید یا همراه با پوستهپوسته شدن باشد، ممکن است نشاندهنده آبکاری ضعیف یا حتی غیرطلا بودن قطعه باشد، در این صورت بهتر است آن را بررسی کنید.
آیا جوهر نمک طلا را سیاه می کند؟
جوهر نمک که همان اسید کلریدریک است، به تنهایی روی طلای خالص اثری ندارد و آن را حل یا سیاه نمی کند، چون طلا در برابر اسیدها مقاومت بالایی دارد. اما دو نکتهٔ مهم وجود دارد.
اول اینکه طلای ۱۸ عیار خالص نیست و فلزات همراه آن مثل مس و نقره می توانند با جوهر نمک واکنش دهند و باعث تیرگی یا لکه شدن سطح طلا شوند. دوم و مهم تر اینکه وقتی جوهر نمک با یک مادهٔ اکسیدکننده مثل وایتکس یا آب اکسیژنه ترکیب شود، محلولی بسیار قوی می سازد که حتی می تواند خودِ طلا را هم حل کند. به همین دلیل توصیه می شود طلا را هرگز در معرض جوهر نمک، وایتکس و ترکیب این دو قرار ندهید، چون هم سطح طلا آسیب می بیند و هم در حالت ترکیبی خطر جدی برای خود طلاست.
آیا طلا زیر خاک سیاه می شود؟
این سوال بیشتر برای کسانی پیش می آید که طلای قدیمی، سکه یا زیورآلات مدفون پیدا می کنند یا طلا را برای مدت طولانی در خاک نگه می دارند. طلای خالص در خاک هم سیاه نمی شود و ماندگاری بسیار بالایی دارد به همین دلیل است که سکه ها و زیورآلات طلای باستانی پس از قرن ها همچنان درخشان از دل خاک بیرون می آیند. ا
ما طلای کم عیار که فلزات همراه بیشتری دارد، در خاک به دلیل رطوبت، مواد معدنی و ترکیبات شیمیایی موجود در خاک ممکن است سطحش تیره یا لکه دار شود. پس اگر طلای زیر خاک سیاه شده باشد، معمولا نشانه عیار پایین و وجود فلزات همراه است.
روشهای تمیز کردن طلای سیاه شده
در ادامه، چند روش ساده و کاربردی برای برگرداندن درخشندگی طلا بدون آسیب آوردن به آن را میخوانیم:
- جوش شیرین: یک ظرف را با فویل آلومینیومی بپوشانید و طلا را داخل آن قرار دهید. مقداری جوش شیرین روی آن بریزید و آب داغ اضافه کنید. این ترکیب باعث واکنش ملایمی میشود که لایههای تیره را جدا کرده و پس از آبکشی و خشک کردن، طلا شفافتر میشود.
- محلول آمونیاک رقیق: مقدار کمی آمونیاک را با آب و چند قطره مایع ظرفشویی ترکیب کنید. طلا را برای مدت کوتاه در این محلول قرار دهید و سپس با یک مسواک نرم بهآرامی تمیز کنید. در پایان، حتماً آن را کامل آبکشی کنید.
- آب گرم و مایع ظرفشویی: یکی از امنترین روشهاست. طلا را چند دقیقه در آب گرم و مایع ظرفشویی قرار دهید، سپس با مسواک نرم تمیز کرده و آبکشی کنید تا براق شود.
مقاله مرتبط: تمیز و براق کردن طلا در خانه
چگونه از سیاه شدن طلا جلوگیری کنیم؟
- دوری از مواد شوینده و شیمیایی: هنگام شستوشو یا استفاده از مواد شیمیایی، طلا را از بدن خارج کنید تا واکنشهای شیمیایی کاهش یابد.
- جلوگیری از تعریق زیاد: در زمان ورزش یا فعالیت سنگین، بهتر است زیورآلات طلا را درآورید، چون عرق بدن باعث تیرگی فلزات آلیاژی میشود.
- نگهداری در جای خشک: طلا را در محیط خشک و دور از رطوبت نگهداری کنید تا روند اکسید شدن کندتر شود.
- تمیز کردن با پارچه نرم: بعد از هر بار استفاده، سطح طلا را با یک دستمال نرم پاک کنید تا چربی و آلودگی روی آن باقی نماند.
سوالات متداول
آیا طلا سیاه می شود؟
طلای خالص ۲۴ عیار سیاه نمی شود، اما طلای ۱۸ و ۱۴ عیار به دلیل فلزات همراه مثل مس و نقره ممکن است در اثر مواد شیمیایی، تعریق یا رطوبت تیره شود.
علت سیاه شدن طلا چیست؟
مهم ترین علت ها عبارت اند از عیار پایین و مس زیاد در آلیاژ، تماس با مواد شیمیایی مثل شوینده ها و وایتکس، تعریق بدن، رطوبت و حرارت بالا. طلای خالص تر کمتر سیاه می شود.
آیا جوهر نمک طلا را سیاه می کند؟
جوهر نمک به تنهایی طلای خالص را حل یا سیاه نمی کند، اما با فلزات همراه در طلای آلیاژی واکنش می دهد و اگر با وایتکس یا آب اکسیژنه ترکیب شود، محلولی قوی می سازد که حتی می تواند خود طلا را حل کند. پس طلا را از این مواد دور نگه دارید.
آیا واجبی طلا را سیاه می کند؟
بله، واجبی به دلیل ترکیبات قلیایی و گوگردی می تواند با آلیاژ طلا واکنش دهد و سطح آن را تیره و کدر کند. بهتر است پیش از استفاده از واجبی، طلا را از دست خارج کنید.
آیا طلا زیر خاک سیاه می شود؟
طلای خالص زیر خاک هم سیاه نمی شود و قرن ها ماندگار است، ولی طلای کم عیار به دلیل رطوبت و مواد معدنی خاک ممکن است سطحش تیره شود.
چرا طلا پوست بدن را سیاه می کند؟
چون نمک و اسیدهای موجود در عرق با مس آلیاژ طلا واکنش می دهند و ردی سیاه یا سبز روی پوست می گذارند. این موضوع به تنهایی نشانه تقلبی بودن طلا نیست.
آیا طلا به مرور زمان سیاه می شود؟
طلای خالص به مرور زمان سیاه نمی شود، اما طلای آلیاژی ممکن است با استفاده مداوم و تماس با عرق و مواد شیمیایی کم کم کدر شود که با تمیز کردن برطرف می شود.
سیاهی طلا را چگونه از بین ببریم؟
با آب گرم و مایع ظرفشویی ملایم یا روش فویل آلومینیوم و جوش شیرین می توان سیاهی طلا را در خانه پاک کرد. از سرکه استفاده نکنید و برای طلای نگین دار حساس و سیاهی شدید به طلافروشی مراجعه کنید.
آیا سیاه شدن طلا نشانه تقلبی بودن آن است؟
نه لزوما. سیاه شدن معمولا به دلیل فلزات همراه در آلیاژ و واکنش آن ها با محیط است، نه تقلبی بودن. حتی طلای اصل ۱۸ عیار هم ممکن است در شرایط خاص تیره شود.
